Lokaty anty-Belkowe są coraz popularniejsze. Dzięki odpowiedniemu naliczaniu odsetek i podatku od nich banki nie pobierają PIT od takiej formy oszczędzania. Czy takie lokaty rzeczywiście są zwolnione z podatku?ROZMOWA z MARCINEM PANKIEM z White & Case - Osoba, która zdecydowała się na inwestycję w lokatę bezpodatkową, powinna wiedzieć, że samodzielnie będzie musiała opodatkować otrzymane odsetki w każdej sytuacji, w której bank podatku nie pobrał.
"Jeśli podatku od lokaty nie pobierze bank, zapłaci go podatnik"
Można mieć co do tego istotne wątpliwości. Banki skupiają się bowiem na wycinku problematyki opodatkowania odsetek od lokaty, dotyczącym braku obowiązku poboru podatku, podczas gdy systemowa wykładnia prawa podatkowego może dla podatników oznaczać odmienne rezultaty.
Na czym opierają się banki, proponując osobom fizycznym lokaty bez podatku?
Banki powołują się na art. 63 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym podstawy opodatkowania oraz kwoty podatków zaokrągla się, obcinając końcówki poniżej 50 groszy. W konsekwencji, jeśli każdego dnia bank będzie dopisywał do rachunku lokaty odsetki w wysokości poniżej 2,50 zł, wówczas podstawa opodatkowania zostanie zaokrąglona w dół do pełnego złotego i wyniesie 2 zł. W takiej sytuacji podatek (obliczony według stawki 19 proc.) wyniesie 38 groszy, a zatem zgodnie ze wskazaną regułą zostanie zaokrąglony do zera. W efekcie podatek nie zostanie przez bank - jako płatnika - pobrany.Odpowiednio obliczona maksymalna wartość jednej lokaty oraz jej stosowne oprocentowanie pozwala bankom na bezpodatkowe doliczanie klientom odsetek.
Gdzie zatem powstają wątpliwości?
Trzeba wrócić do podstaw i odpowiedzieć sobie na pytanie, jaką rolę odgrywają banki w poborze tzw. podatku Belki. Konstrukcja tego podatku zakłada, że najlepszym sposobem na efektywny pobór podatku od odsetek będzie - oprócz jego maksymalnego uproszczenia - nałożenie obowiązku poboru na banki. Rzecz w tym, że płatnik to nie to samo co podatnik. Wykonanie lub niewykonanie obowiązków przez płatników nie oznacza automatycznie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego podatnika.
Na czym polega różnica między bankiem jako płatnikiem podatku a klientem jako podatnikiem?
Podatnik zawsze odpowiada za swoje zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem. Płatnik odpowiada tylko w ramach wyraźnie powierzonej mu przez ustawodawcę funkcji. Na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych banki są zobowiązane do obliczenia i poboru podatku od odsetek oraz jego odprowadzenia do właściwego urzędu skarbowego. Podatek pobierany przez banki jest zryczałtowany, tzn. przychodu z odsetek nie pomniejsza się o żadne koszty uzyskania przychodu. Jednocześnie, ponieważ stawka podatku od odsetek jest liniowa i wynosi 19 proc., ustawodawca postanowił, że dochody z odsetek nie muszą być doliczane do dochodu podatnika w ramach składanych przez nas wszystkich rocznych zeznań podatkowych.
Skoro odsetek nie wykazuje się w rocznych PIT, to gdzie tkwi problem?
Problem wynika z art. 45 ust. 3b ustawy o PIT, zgodnie z którym w zeznaniu rocznym podatnik musi wykazać należny podatek dochodowy od odsetek, jeśli podatek ten nie został pobrany przez płatnika. Przepis ten nie różnicuje sytuacji podatnika w zależności od przyczyny, dla której podatek nie został pobrany przez bank (płatnika), tzn. można go interpretować tak, że podatnik musi samodzielnie opodatkować otrzymane odsetki w każdej sytuacji, w której bank podatku nie pobrał.
Jakie skutki ma to dla klientów banków?
Trzeba mieć świadomość, że banki oferują klientom produkty, w ramach których podatek - zgodnie z prawem - nie jest pobierany w momencie dopisania (wypłaty) odsetek do rachunku lokaty. Dotyczy to jednak wyłącznie tego momentu i wyłącznie odpowiedzialności płatnika. Podatnik sam powinien obliczyć łączną wartość odsetek uzyskanych od banku w trakcie roku podatkowego, wykazać taki dochód w zeznaniu rocznym i zapłacić podatek. Została do tego przewidziana specjalna rubryka 195-196 w formularzu zeznania podatkowego PIT-36.Zdaniem prawników, co się odwlecze to nie uciecze, 19- procentową daninę na rzecz fiskusa trzeba będzie odprowadzić przy okazji rozliczenia rocznego w PIT-36. - W myśl art. 45 ust. 3b ustawy o PIT, podatnik musi wykazać należny podatek dochodowy od odsetek, jeśli podatek ten nie został pobrany przez płatnika, w tym przypadku przez bank. Przepis ten nie różnicuje sytuacji podatnika w zależności od przyczyny, dla której podatek nie został pobrany ? odbiera nadzieje klientom i bankom przedstawiciel kancelarii.
Antypodatkową ofertę ma 14 banków
Obecnie już 14 banków (Polbank, Kredyt Bank, Noble Bank, BOŚ, Euro Bank, Invest Bank, Getin Bank, Toyota Bank, BGŻ, BPH, Millennium, Alior, od niedawna należące do BRE: MultiBank i mBank), proponują lokaty i rachunki na których odsetki naliczane są codziennie. Jaka część oszczędności płynie na te właśnie lokaty? Bankowcom trudno oszacować, ale zgodnie zapewniają, że antypodatkowa oferta cieszy się sporym powodzeniem. Nie bez powodu. Większość z nich daje zarobić tyle co zwykłe lokaty czy rachunki ze stawką 6 proc. Są i takie, których odpowiednikiem jest zwykła lokata na 8 proc. Czyli coś zupełnie nie do uzyskania na standardowych warunkach.
Pełne zaskoczenie
Banki startując z ofertą brali pod uwagę art. 63 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim podstawy opodatkowania oraz kwoty podatków zaokrągla się. Końcówki poniżej 50 groszy są obcinane.W konsekwencji, jeśli bank każdego dnia nalicza odsetki niższe niż 2,50 zł, wówczas podstawa opodatkowania zostaje zaokrąglona w dół do 2 zł. W takiej sytuacji 19-proc. podatek wynosi 38 groszy i zgodnie z zasadami ordynacji jest zaokrąglany do zera. Koniec końców nie jest odprowadzany przez bank. Klient musi spełnić jeden warunek, nie może mieć na takiej lokacie, w zależności od oprocentowania, więcej niż 10-15 tys. zł, aby odsetki nie przekroczyły 2,5 zł.
Czy uwzględniali też ustawę o PIT?
Jeśli nie, to reperkusje mogą być spore, bo klienci zwabieni antypodatkową ofertą banków mogą poczuć się oszukani, a banki będą miały jeszcze większy kłopot ze zdobywaniem oszczędności, tak potrzebnych do udzielania kredytów. Tymczasem rygorystyczna interpretacja przepisów w Urzędach Skarbowych jest niemal pewna, bowiem łatanie dziury budżetowej przychodzi z takim trudem.
* Marcin Panek-doradca podatkowy, starszy prawnik w Kancelarii White & Case, Źródło: Dziennik Gazeta Prawna
Lokaty „bez Belki” nie będą opodatkowane Ministerstwo Finansów przychyla się do korzystnej dla banków i ich klientów interpretacji ordynacji podatkowej. Ministerstwo Finansów ustosunkowało się do wątpliwości dotyczących lokat i kont oszczędnościowych z jednodniową kapitalizacją, które pozwalają uniknąć tzw. podatku Belki. W wypowiedzi dla serwisu Magdalena Kobos, rzecznik ministerstwa, potwierdziła, iż w sytuacji, gdy podatek od odsetek z lokaty nie przekracza 50 groszy nie jest on pobierany. Nie musi tej czynności dokonać bank, ani tym bardziej klient banku. Poniżej prezentujemy pełną treść wypowiedzi rzecznika MF Magdaleny Kobos:
Przypomnijmy, że w ostatnich dniach pojawiły się sugestie, iż to klienci, korzystający z „antybelkowych” lokat, będą musieli dopisać zyski z nich do rocznego zeznania podatkowego celem opodatkowania. Interpretacja przedstawiona przez Ministerstwo Finansów wydaje się jednak rozwiewać wszelkie wątpliwości.
Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą", od uzyskanych przychodów z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy.
Dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 30a ust. 1 ustawy, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 (art. 30a ust. 7 tej ustawy). Zatem, z istoty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wynika, że należny podatek jest płatny każdorazowo jako wykonanie powstałego zobowiązania podatkowego.
Z kolei art. 41 ust. 1 i 4 ustawy stanowią, że płatnicy (osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej) są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych m.in. z tytułu przychodów z odsetek od lokat bankowych (art. 30a ust. 1 ustawy).
Obliczając i pobierając zryczałtowany podatek dochodowy płatnik jest zobligowany do stosowania przepisu art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zgodnie z którym podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom lub inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera szczególnych regulacji dotyczących zaokrąglania. Z tego względu w tym zakresie należy stosować przepisy ogólne zawarte w Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższego gdy kwota obliczonego podatku od przychodu z tytułu odsetek od środków ulokowanych na lokacie bankowej jest niższa niż 50 groszy, płatnik (np. bank) - zgodnie z zasadami zaokrąglania przewidzianymi w art. 63 Ordynacji podatkowej - nie jest zobowiązany do pobrania tego podatku (podatek nie występuje).
W takim przypadku przepis art. 45 ust. 3b ustawy, zgodnie z którym w zeznaniu rocznym wykazuje się należny podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29-30a, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika, nie ma zastosowania.
